📌 Phương pháp kiểm tra rò rỉ bộ lọc Hepa
Hiện nay, có 2 phương pháp thường được sử dụng để kiểm tra rò rỉ bộ lọc HEPA: PAO Test và DOP Test.
Mục đích của phép kiểm tra:
- Phát hiện rò rỉ trên vật liệu lọc
- Kiểm tra độ kín của gioăng, khung lọc và vỏ hộp lọc
- Phát hiện hiện tượng không khí đi tắt qua bộ lọc
- Đánh giá tính toàn vẹn của bộ lọc sau lắp đặt
1. Phương pháp DOP Test
DOP Test sử dụng Dioctyl Phthalate (DOP) để tạo aerosol kiểm tra. Aerosol DOP được đưa vào phía trước bộ lọc HEPA, sau đó thiết bị đo nồng độ khí dung được dùng để quét phía sau bộ lọc. Nếu phát hiện aerosol xuyên qua tại một vị trí bất thường, kỹ thuật viên có thể xác định khu vực có nguy cơ rò rỉ.

Phép thử không chỉ kiểm tra vật liệu lọc mà còn kiểm tra các vị trí làm kín như gioăng, khung lọc và vị trí tiếp giáp với hộp lọc.
Khi nào nên dùng DOP test
DOP Test nên được dùng để làm phương pháp kiểm tra khi hồ sơ kỹ thuật, SOP hoặc yêu cầu nghiệm thu của dự án quy định sử dụng DOP làm challenge aerosol. Trường hợp hệ thống đã sử dụng DOP trong các lần kiểm tra trước, việc tiếp tục dùng cùng loại aerosol cũng giúp so sánh và theo dõi kết quả giữa các lần test dễ hơn.
Hạn chế của phương pháp DOP Test
Dioctyl Phthalate (DOP) là một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm phthalate, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiếp xúc trong thời gian dài, đặc biệt khi hít phải dưới dạng aerosol. Vì vậy, quá trình kiểm tra cần kiểm soát khu vực thử nghiệm, hạn chế phát tán aerosol và áp dụng các biện pháp bảo hộ phù hợp.
Đây cũng là một trong những yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn chất khí dung cho các hệ thống phòng sạch hiện nay. Tùy yêu cầu của dự án, có thể sử dụng các loại khí dung khác như PAO thay cho DOP.
2. Phương pháp PAO test
PAO Test sử dụng Polyalphaolefin (PAO) để tạo aerosol kiểm tra. Tương tự DOP Test, aerosol được đưa vào phía trước bộ lọc với nồng độ ổn định, sau đó xác lập giá trị tham chiếu và dùng photometer để scan toàn bộ bề mặt phía sau bộ lọc, nhằm phát hiện các vị trí có mức xuyên qua bất thường.

Khi nào nên dùng PAO Test
PAO Test phù hợp với những dự án đặt yêu cầu cao về kiểm soát phơi nhiễm aerosol, điển hình như hệ thống phòng sạch trong lĩnh vực dược phẩm, y tế, điện tử hoặc các khu vực có yêu cầu kiểm soát nhiễm bẩn nghiêm ngặt.
Ưu điểm của phương pháp PAO Test
Phương pháp này có độ ổn định tốt, giúp duy trì nồng độ aerosol tương đối đồng đều trong quá trình kiểm tra. Nhờ đó, kỹ thuật viên dễ kiểm soát giá trị upstream và thực hiện scan ổn định bằng aerosol photometer.
3. Khi nào cần kiểm tra rò rỉ bộ lọc HEPA?
Trong thực tế vận hành, lọc HEPA nên được kiểm tra lại mỗi khi có thay đổi có thể ảnh hưởng đến độ kín của bộ lọc hoặc hệ thống. Một số thời điểm cần lưu ý:
- Khi đưa hệ thống mới vào vận hành: Xác nhận tình trạng bộ lọc sau quá trình vận chuyển, lắp đặt và hoàn thiện hệ thống
- Sau khi có can thiệp vào hệ thống: Đặc biệt khi thay HEPA, tháo lắp, sửa chữa gasket, frame, housing hoặc các phần liên quan đến đường gió
- Khi kết quả vận hành có dấu hiệu bất thường: Ví dụ chênh áp thay đổi không bình thường hoặc kết quả particle count không đạt yêu cầu. Khi đó nên kiểm tra leak để xác định nguyên nhân
- Trong quá trình kiểm tra định kỳ: Tần suất được xác định theo tiêu chuẩn áp dụng, SOP và yêu cầu kiểm soát của từng phòng sạch; thông thường 6-12 tháng/lần

4. Sự khác biệt giữa PAO Test và DOP Test
PAO Test và DOP Test có cùng mục đích là kiểm tra độ kín của bộ lọc HEPA, nhưng loại aerosol sử dụng trong mỗi phương pháp là khác nhau. Sự khác biệt này kéo theo một số điểm cần lưu ý về vật liệu, an toàn và điều kiện thực hiện phép thử.
| Tiêu chí | PAO Test | DOP Test |
| Bản chất vật liệu | Sử dụng Polyalphaolefin (PAO), một loại dầu tổng hợp có độ ổn định tốt, phù hợp để tạo aerosol trong quá trình kiểm tra. | Sử dụng Dioctyl Phthalate (DOP), hợp chất thuộc nhóm phthalate được sử dụng để tạo aerosol kiểm tra. |
| Mức độ an toàn | Thường được lựa chọn trong các dự án cần kiểm soát tốt điều kiện sử dụng aerosol và hạn chế các vấn đề liên quan đến DOP. | Cần kiểm soát việc phát tán và tiếp xúc với aerosol trong quá trình kiểm tra, đặc biệt khi làm việc trong khu vực kín. |
| Độ chính xác & độ tin cậy | Có thể phát hiện các vị trí rò rỉ nhỏ khi nồng độ upstream được kiểm soát ổn định và quá trình scan được thực hiện đúng kỹ thuật. | Có khả năng phát hiện rò rỉ nhỏ, nhưng kết quả phụ thuộc vào nồng độ aerosol, thiết bị đo và điều kiện thực tế khi kiểm tra. |
5. Một số thiết bị phòng sạch cần kiểm tra rò rỉ HEPA
Các thiết bị sử dụng bộ lọc HEPA (hoặc ULPA) đều cần phải trải qua kiểm tra rò rỉ rỉ để đảm bảo bộ lọc vẫn kín và hoạt động đúng yêu cầu. Đặc biệt với các thiết bị trực tiếp tạo hoặc duy trì vùng khí sạch, leak test giúp xác định tình trạng của bộ lọc và các vị trí làm kín sau lắp đặt hoặc trong quá trình sử dụng. Một số thiết bị thường gặp gồm:
- HEPA Box
- FFU (Fan Filter Unit)
- Tủ an toàn sinh học (BSC)
- Laminar Flow Hood / Clean Bench
- LAF (Laminar Air Flow)
- Dynamic Pass Box
- Tủ cách ly (Isolator)
- Terminal HEPA Filter / Terminal Filter Unit
- Các hệ thống hoặc thiết bị khác có sử dụng HEPA/ULPA
Trên đây là một số kiến thức về Leak Test bộ lọc HEPA. Mong rằng nó sẽ giúp bạn trong quá trình thực hiện kiểm tra rò rỉ cho bộ lọc của mình. Nếu bạn còn thắc mắc, đừng ngần ngại hãy liên hệ với KYODO để được hỗ trợ và tư vấn MIỄN PHÍ.
