Trong thiết kế phòng sạch và nhà xưởng công nghiệp, tiêu chuẩn ASHRAE là nền tảng quan trọng cho hệ thống HVAC, giúp kiểm soát lưu lượng gió, nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí. Bài viết dưới đây tổng hợp các tiêu chuẩn ASHRAE thường áp dụng và mối liên hệ với ISO 14644 trong phòng sạch.
1. ASHRAE là gì?
ASHRAE (American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers) là Hiệp hội Kỹ sư Sưởi ấm, Làm lạnh và Điều hòa không khí Hoa Kỳ, chuyên nghiên cứu và ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống HVAC.
Các tiêu chuẩn ASHRAE được sử dụng làm cơ sở trong thiết kế, thi công và vận hành hệ thống thông gió – điều hòa không khí cho phòng sạch, nhà xưởng và công trình công nghiệp. Tập trung vào các nội dung cốt lõi như:
- Thiết kế hệ thống HVAC
- Kiểm soát lưu lượng gió, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất
- Đảm bảo chất lượng không khí trong nhà (IAQ)
- Tối ưu hiệu suất năng lượng và chi phí vận hành
Dựa trên các tiêu chuẩn này, kỹ sư HVAC có thể xác định lượng gió tươi cần cấp, giới hạn nhiệt độ – độ ẩm cho phép, tổ chức hệ thống thông gió hợp lý và đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, tiết kiệm năng lượng.
2. Các tiêu chuẩn ASHRAE thiết kế HVAC
Dưới đây là các tiêu chuẩn ASHRAE được áp dụng phổ biến trong thiết kế hệ thống HVAC. Mỗi tiêu chuẩn tập trung vào một nhóm yêu cầu kỹ thuật khác nhau, làm cơ sở để kỹ sư tính toán, thiết kế và triển khai hệ thống phù hợp cho từng loại công trình.
Tiêu chuẩn ASHRAE 62.1 – 62.2
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu liên quan đến:
- Lưu lượng gió tươi tối thiểu cần cấp cho từng không gian
- Phương án thông gió cơ học hoặc thông gió tự nhiên
- Bố trí hệ thống cấp – hồi gió hợp lý
- Yêu cầu lọc không khí và kiểm soát khí bẩn, CO₂
Là cơ sở để thiết kế hệ thống thông gió và phân phối không khí trong nhà xưởng và công trình công nghiệp.
Tiêu chuẩn ASHRAE 90.1
ASHRAE 90.1 tập trung vào các yêu cầu sau:
- Giới hạn tiêu thụ năng lượng của hệ thống HVAC
- Hiệu suất tối thiểu của thiết bị điều hòa, thông gió
- Giải pháp điều khiển nhằm tối ưu vận hành theo tải thực tế
- Phân vùng vận hành và giảm thất thoát năng lượng
Tối ưu chi phí vận hành và hiệu quả năng lượng cho toàn bộ hệ HVAC.
Tiêu chuẩn ASHRAE 55
Tiêu chuẩn này xác định:
- Khoảng nhiệt độ cho phép trong không gian sử dụng
- Giới hạn độ ẩm phù hợp với con người
- Vận tốc gió ảnh hưởng đến cảm giác nhiệt
Là căn cứ để thiết kế điều kiện môi trường làm việc thoải mái, đặc biệt tại các khu vực có người vận hành thường xuyên.
Tiêu chuẩn ASHRAE 15 & 34
Hai tiêu chuẩn này quy định:
- Phân loại môi chất lạnh theo độc tính và khả năng cháy nổ
- Yêu cầu an toàn trong thiết kế hệ thống lạnh
- Điều kiện vận hành và bảo vệ người sử dụng
- Giới hạn sử dụng môi chất theo từng loại công trình
Tiêu chuẩn ASHRAE Guideline 36
Guideline 36 đưa ra các hướng dẫn về:
- Trình tự khởi động và dừng hệ HVAC
- Logic điều khiển theo tải thực tế
- Hạn chế chế độ vận hành không cần thiết
- Tối ưu hiệu suất và tiết kiệm năng lượng
Thường được áp dụng trong thiết kế hệ điều khiển và tự động hóa HVAC hiện đại.
=> Doanh nghiệp có thể download các tiêu chuẩn ASHRAE tại đây!
3. Mối quan hệ giữa ASHRAE và ISO 14644
Trong thiết kế và vận hành phòng sạch, ASHRAE và ISO 14644 có mối quan hệ bổ trợ chặt chẽ.
ASHRAE tập trung vào nguyên tắc thiết kế và kiểm soát hệ thống HVAC, bao gồm thông gió, lưu lượng khí, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất chênh,…,qua đó tạo ra các điều kiện môi trường ổn định cần thiết cho phòng sạch vận hành đúng theo thiết kế.
Trong khi đó, ISO 14644 quy định các tiêu chí đánh giá mức độ sạch của phòng sạch, thông qua việc phân loại cấp sạch dựa trên nồng độ hạt bụi trong không khí. Tiêu chuẩn này đóng vai trò kiểm chứng kết quả môi trường phòng sạch, xác định phòng sạch có đạt hay không đạt yêu cầu theo thiết kế.
Vì vậy, việc áp dụng ASHRAE ngay từ giai đoạn thiết kế HVAC là điều kiện tiên quyết để phòng sạch đạt và duy trì các cấp sạch theo ISO 14644 một cách ổn định trong suốt quá trình vận hành dài hạn.
